De Ontwerper vAN DE rOUTE

Wandelen deed Kees Roodenburg geregeld, met name in de zomervakanties. Hij en zijn vrouw Atie doorkruisten met een rugzak Engeland, Ierland, Schotland of Noorwegen.

Maar pas na zijn pensionering in 1993 werd het wandelen echt serieus. Eerst ontdekte hij Italië en daarna Franciscus. In de zomer had hij een huis gehuurd aan het Lago Trasimeno. Tussen de stapel meegenomen boeken zat het boek Franciscus van Assisi, een profeet voor onze tijd van N.G. van Doornik. Al lezende raakte hij geboeid door het leven en werk van deze heilige, door wie hij was en wat hij voorstond maar ook omdat hij te voet grote afstanden had afgelegd over het Apennijns schiereiland. Dat moet ik ook kunnen, dacht Kees en omdat hij al veel langer de wens had een keer een lange periode achter elkaar te lopen, besloot hij in Italië te gaan lopen, in de voetsporen van Franciscus, van Assisi naar Rome…

Dat was gemakkelijker gezegd dan gedaan. Er was geen gids, in geen enkele taal. Wel waren er kerken en kloosters, gebouwd op plaatsen waar Franciscus had overnacht maar waar en hoe had Franciscus werkelijk gelopen? Kees zocht contact met Ids Jorna en Gerard Pieter Freeman van de Franciscaanse beweging en hij ging op Italiaanse les want: Ik zou zeker met de plaatselijke bevolking moeten overleggen hoe Franciscus hoogstwaarschijnlijk van de ene plek naar de andere is gelopen.

En zo is het ook gegaan. Wanneer ik een suggestie kreeg van de een over een bepaalde route, riep de ander ‘onzin’ en ontstond er een discussie waar ik niets van begreep en waar ik ook niets mee opschoot maar wat wel duidelijk maakte dat velen een idee hebben hoe de route zou moeten lopen maar niemand iets zeker weet, doodgewoon omdat het nooit is vastgelegd.

Daarbij moeten we bedenken dat Franciscus langs landwegen en bospaadjes liep, van het ene stadje naar het andere. Maar deze landwegen zijn inmiddels drukke verkeerswegen en autobanen geworden. Daar wil de moderne wandelaar niet lopen. In de voetsporen van… moet dus niet al te letterlijk worden opgevat. De moderne wandelaar zoekt evenals Franciscus de stilte. Hij loopt over bergpaden en passen, van dorp naar dorp en geniet van de natuur waar Franciscus ook zo van hield. 

Van Assisi tot Stroncone

In 1995 start Kees Roodenburg met zijn plannen, samen met zijn vriend Thom Harkema. Eerst maakt hij slechts sporadisch aantekeningen, vooral voor kennissen die dezelfde route willen lopen. Later gaat hij zich steeds beter documenteren mede omdat er steeds meer belangstellenden komen. Hij werkt met beschrijvingen en kaart en kompas. Windrichting, stand van de zon, kenmerken in het veld, zijn belangrijke zaken die genoteerd moeten worden. Gps bestond nog niet. Ik heb een vermogen uitgegeven aan stafkaarten, zegt hij later. De oriëntatie is soms een groot probleem. Sommige dagen doorkruist de route onontgonnen gebieden waar maar weinig oriëntatiemogelijkheden zijn. Struiken kunnen verdwijnen, bomen worden soms gekapt, allemaal zaken waar rekening mee moet worden gehouden.

In 1996 worden zijn aantekeningen gebundeld, onder de titel Een franciscaanse voetreis. Beschrijving van een route voor voetgangers door het groene hart van Italië’.
Het is de route van Assisi tot Stroncone. Rome is nog geen einddoel. De bundel telt 67 pagina’s en wordt vermenig­vuldigd en verspreid door de ‘Franciskaanse Samenwerking’, Utrecht.
Er werden 20 exemplaren gemaakt en wanneer die op waren werd er opnieuw bij gekopieerd.

De jaren daarna wordt de route van Assisi naar Rome verder verkend met zonen Hans en Jeroen, met schoonzoon Sylvester en met een aantal kennissen. Ook krijgt Kees veel respons van mensen die met kopieën van zijn aantekeningen een etappe hebben gelopen.

Eerste franciscaanse voetreis

Zo ontstaat er een tekst die een groter publiek verdient en in het jaar 2000 verschijnt bij uitgeverij Pirola te Schoorl de eerste gedrukte gids.

Een franciscaanse voetreis’, wandelroute van Assisi naar Rome. 

92 pagina’s met 44 zelf ingetekende routekaarten, zonder foto’s en met dezelfde tekening van Henk Rijntjes op de kaft.

24 km voor Rome houdt de route op: De laatste 24 km naar Rome lopen is onverantwoord. Het is verder allemaal asfalt wat de klok slaat en de wegen worden steeds drukker. Voor voetgangers zijn deze wegen tegenwoordig helaas levensgevaarlijk.
Gelukkig weet Kees jaren later wel degelijk een rustige route voor de laatste 24 km te vinden.

Tweede Franciscaanse voetreis

Aangespoord door personen die de eerste franciscaanse, voetreis van Assisi naar Rome, hebben gelopen, start Kees Roodenburg in 1998 met ‘Een tweede franciscaanse voetreis’, nu van Florence naar Assisi.

In 1999 verschijnt een voorpublicatie:
Een tweede Franciscaanse voetreis, van Florence naar Sansepolcro.
De verspreiding vindt plaats via het Dienstencentrum van de Franciscaanse beweging te Utrecht.

In de inleiding staat:
De eerste vijf etappes heb ik samen met zoon Jeroen uitgezet en de etappes 6 en 7 met Thom Harkema.

Tot de eerster testers behoorden Ricky en Diny Rieter.

Samen met schoonzoon Sylvester zet Kees de etappes 8 t/m 12 uit en met vrouw Atie de laatste drie etappes van Gubbio naar Assisi.

In 2001 verschijnt de eerste druk en in september 2003 al de tweede geactualiseerde versie, een teken dat er grote belangstelling voor de gids bestaat.

Supplementen

In die periode moet Kees het zeer druk hebben met zijn nieuwe hobby. Hij krijgt zoveel respons dat hij supplementen in eigen beheer gaat uitgeven.

Zo geeft hij een supplement in 2004 uit (eerste supplement bij de Tweede franciscaanse voetreis) met daarin meer dan 80 wijzigings- en verbeteringsvoorstellen.

Bijvoorbeeld: derde alinea pag 27, laatste zin aanvullen met ’en houden rechts aan’.  

Basisgids voor Romegangers

Omstreeks het jaar 2000 is Kees ook druk bezig met de samenstelling van de eerste basisgids voor Romegangers. Over de ontstaansgeschiedenis laten we Kees zelf aan het woord:

Midden in de bossen van Doorn, kwamen 15 Romegangers bijeen in het woonhuis van het echtpaar Woutersen dat het jaar daarvoor zelf ook vanuit hun woonplaats met hun twee honden naar Rome had gelopen. Om de beurt vertelden de aanwezigen over hun pelgrimstocht. Wat mij is bijgebleven is de grote interesse die iedereen had voor elkanders verhalen. Er werden veel vragen gesteld en er werd veel nuttige informatie uitgewisseld. Interessant was ook dat iedereen een andere route naar Rome bleek te hebben gevolgd.
Wat ook opviel was dat de meeste aanwezigen bij de voorbereiding van hun lange pelgrimsreis tevergeefs hadden gezocht naar basisinformatie. Ik heb toen de stoute schoenen aangetrokken en het idee gelanceerd alle ervaringen te bundelen. Dat sloeg direct aan. Maar wie zou die bundeling op zich nemen? Tja, wat je dan wel vaker meemaakt, is dat degene die iets voorstelt, het ook maar moet uitvoeren. En zo kwam de bal bij mij. Gelukkig mocht ik voldoende bouwstenen ontvangen voor de eerste basisgids voor Romegangers: Lopen naar Rome. Ook deze gids heb ik in eigen beheer uitgegeven. Er zijn honderden exemplaren van verkocht.
(Uit: brief aan secretaris vereniging Pelgrimswegen naar Rome.)

Na oprichting van de vereniging Pelgrimswegen naar Rome op 27 oktober 2007 neemt de vereniging deze activiteit van Kees Roodenburg over.

Een geïntegreerde gids

Inmiddels heeft Kees het besluit genomen om beide voetreizen te bundelen en in 2006 verschijnt ‘Een franciscaanse voetreis, van Florence via Assisi naar Rome. Geïntegreerde en geactualiseerde editie’. Ook in eigen beheer uitgegeven, 166 bladzijden. De helft van het boekje bestaat uit zwart-wit kaarten met een getekende route, de andere helft is tekst met hier en daar een zwart-wit foto.

Website

Kees is niet van de moderne apparatuur en media. Hij is van anderen afhankelijk die updates op een website willen publiceren. Eerst vindt hij reisboekwinkel Pied à Terre in Amsterdam bereid die taak op zich te nemen en zodra de website van de vereniging ‘Pelgrimswegen naar Rome’ in de lucht is, begin 2008, neemt de vereniging deze taak op zich.

Dat geeft toch hier en daar problemen. Dat leidt ertoe dat Kees in 2014 aan Pieter Quelle vraagt een website speciaal voor de Franciscaanse voetreis te ontwerpen en bij te houden. En dat gebeurt.

GPS

Kees is ook niet van de gps. Hij is van kaart en kompas. Steeds vaker wordt er om ‘gps-tracks’ van de route gevraagd waar hij niet aan kan voldoen. Gelukkig dient zich een enthousiaste routeloper aan, Ruud Verkerke, die de hele route op gps heeft gezet en bereid is alle veranderingen bij te houden. Ruud voorziet Kees van gevraagde en ongevraagde adviezen over alles wat met de route te maken heeft en zo wordt Ruud, bijgestaan door zijn enthousiaste vrouw Helga, de meest belangrijke adviseur van Kees.

Iedere twee jaar verschijnt er nu een geactualiseerde editie. De oplage is 450 à 500 exemplaren. Hij verkoopt gauw 250 exemplaren per jaar, alles in eigen beheer!

Duitse vertaling

Ook Duitsers en Oostenrijkers hebben de Franciscaanse voetreis ontdekt. Een Duitse uitgever, Conrad Stein Verlag, vraagt Kees of ze zijn boek in het Duits uit mogen geven. Kees vindt Johannes Lintermann, een kennis, bereid de tekst in het Duits te vertalen. Medio 2013 verschijnt de eerste druk van Franziskusweg, van Florence naar Rome. in de serie Outdoor bij Conrad Stein Verlag. Iedere twee jaar verschijnt daarna een herdruk. Teken dat de markt steeds groter wordt.

Overdracht

In 2017 produceert Kees Roodenburg de laatste editie van Een franciscaanse voetreis onder eigen naam. In 2018 draagt hij vanwege zijn hoge leeftijd route en gids over aan Pieter Quelle en Ruud Verkerke. Zij continueren sindsdien het werk van Kees aan route en gids en publiceren in 2019 als nieuwe auteurs de gids Franciscaanse voetreis, van Kees Roodenburg.

De naam van Kees Roodenburg blijft hierdoor dus verbonden aan de door hem uitgezette route.

Andere gidsen

Ook in Italië ontstaat belangstelling voor een ‘Via di Francesco’. In 2004 verschijnt bij Terre di Mezzo Di qui passo Francesco, van Angela Maria Seracchioli met de route van La Verna naar Poggio Bustone (inmiddels al aan de achtste druk). Zij weet ook een Oostenrijkse uitgever voor haar gids te vinden.
In 2017 publiceert de Italiaanse uitgever Terre di Mezzo La Via di Francesco, de la Verna e da Roma verso Assisi, van auteur Gigi Bettin e.a..
Al met een teken dat het pelgrimeren in het algemeen en de Franciscaanse voetreis in het bijzonder, enorm in de lift zit.

Schatplichtig

Genoemde uitgaven hebben gemeen dat alle auteurs schatplichtig zijn aan Kees Roodenburg. Niet dat alle gidsen dezelfde route volgen. Iedere auteur maakte zo zijn eigen afwegingen en uitgevers willen graag gidsen met routes voor wandelaars èn fietsers en dat betekent dan dus meer asfalt.

Daarnaast vinden er hevige discussies plaats over de vraag waar Franciscus nu werkelijk geweest is en gelopen heeft. Niemand weet het zeker maar toeristisch belang wordt een factor van betekenis bij de discussies.

De betekenis van Kees Roodenburg

Kees Roodenburg komt de eer toe, de eerste te zijn. De eerste die een Franciscaanse pelgrimsroute uitzette en daarmee velen een onvergetelijke ervaring heeft bezorgd. Het pionierswerk van Kees werd in Italië aanvankelijk niet herkend. In 2018 voerde een verbond van allerlei gemeenten in Sabina, de streek boven Rome, een project uit ter ontwikkeling van ‘slow tourism’. Men vroeg zich af hoe wandelaars en fietsers te stimuleren de landstreek aan te doen. Daarbij ontdekte men dat jaarlijks reeds honderden vooral Nederlandse en Duitse pelgrims door het gebied liepen. Onderzoek wees uit dat deze ‘pelgrims’ de route liepen van Kees Roodenburg. December 2018 werd in Sabina een conferentie georganiseerd voor auteurs van Italiaanse wandelgidsen, wandelorganisaties en belangrijke politieke kopstukken. Op deze conferentie was Kees Roodenburg, op speciale uitnodiging, als eregast aanwezig. In het stadhuis van Rome werd hij in het openbaar geëerd en bedankt voor zijn pionierswerk.

Eerbetoon van Regione Lazio aan Kees Roodenburg in stadhuis Rome (2-dec-2018).

Voettocht van Florence via Assisi naar Rome